Mustafa YILMAZ

Mustafa YILMAZ

mustafayilmaz@bursahakimiyet.com.tr
Yazara Ait Diğer Köşe Yazılarını Listele
2019 yılı içinde ilk defa işçi çalıştıracak işverenler de ilave istihdam teşviklerinden faydalanabilir
21 Ocak 2019 Pazartesi, 08:15

Öncelikle işverenler için istihdam ettikleri çalışanların primlerini asgariye indirebilecekleri 15 farklı türde teşvik olduğunu belirtmekte fayda görüyorum. Bu teşviklerden birkaçından birlikte faydalanmak mümkündür. İyi bir yönetim organizasyonu ile işyerinin prim yükü bu şekilde %40'lara kadar düşürülebilmektedir. Ancak bu yazımızda en avantajlı olan 7103 sayılı Kanun'dan kaynaklanan ilave istihdam teşvikinden yeni açılan işyerleri ne şekilde faydalanabilir onu açıklamaya çalışalım. İlave istihdam teşviki olarak bilinen 7103 sayılı teşvik uygulamasından faydalanacak olan işverenlerin ödemesi gereken primlerin %100'ünün karşılandığını ve 2019 yılı için bu tutarın asgari ücretliler için 959,40 TL olduğunu hatırlatalım. Bu teşvik uygulaması için SGK'ya herhangi bir başvuru yapılmasına gerek bulunmamaktadır. E-bildirge sisteminden işlem yaparken yararlanabilecek durumda olan sigortalılar için 7103 kodunun seçilmesi yeterli olacaktır. İşe girişi yapılacak kişinin mutlaka Türkiye İş Kurumu'na kayıtlı olması ve en az 3 aydır işsiz olması gerektiğini özellikle belirtelim. Şartların neler olduğunu gözden kaçırma veya bir hata yapma ihtimaline karşılık işe giriş bildirgesi düzenlenmeden önce E-bildirge sisteminde yer alan "potansiyel teşvik sorgulama" ekranından kontrol edilmesinde fayda bulunmaktadır. İlave istihdam teşviki olarak bilenen bu teşvikten faaliyetini önceki yıllarda başlamış ve devam ettiren işverenlerin faydalanabilmesi için en temel şart işe alınma tarihinden bir önceki takvim yılına ait 12 aylık işçi sayısı ortalamasına ilave olarak işçi istihdam etmektir. Ancak bu şart yeni açılan işyerleri için uygulanamayacaktır. Bu kez önceki yıllarda faaliyeti olmayan yani ilk kez açılan veya 2018 yılında hiç işçi çalıştırmayan işverenlerin bu teşvikten ne şekilde faydalanabilecekleri sorusu karşımıza çıkmaktadır. İlgili mevzuata göre bu durumdaki işverenler, ilave istihdam teşvikinden işçi çalıştırmaya başladığı tarihten 3 ay sonra faydalanabilecektir. Bir örnekle açıklamak gerekirse, 2019 yılı ocak ayında faaliyetine başlayan ve 2 işçi istihdam eden bir işveren bu işçiler ve daha sonra ilave olarak işe alacağı işçiler için 2019 yılı nisan ayından itibaren ilave istihdam teşvikinden faydalanabilecektir. İşçilerin ve işverenin durumuna göre 9 ay veya 15 ay boyunca ödenmesi gereken tüm primler devlet tarafından karşılanacaktır. İlk üç ay diğer teşviklerden faydalanma imkânı olup olmadığı konusuna da açıklık getirelim. Özel sektörde faaliyet gösteren tüm işverenler kamu ihaleleri hariç primlerini zamanında ödedikleri ve kayıt dışı istihdam yapmadıkları sürece 5 puanlık indirimden ve diğer teşviklerden faydalanabilirler. Yeni açılan işyerleri de ilk üç ay 5 puanlık indirimden faydalanabilirler. Ancak alternatif olabilecek bir diğer teşvikten daha bahsetmek yerinde olacaktır. Eğer işe alınacak işçilerin şartları uygunsa öncelikle 6111 olarak bilinen genç ve kadın istihdamından ilk üç ay yararlandıktan sonra 7103 olarak bilinen ilave istihdama geçiş yapılabilir. 6111 sayılı Kanun'dan primlerin sadece işveren payı devlet tarafından karşılandığı için işçi başına 2019 asgari ücret üzerinden 524,47 TL teşvikten faydalanabilmek mümkün olacaktır. Bu teşvik uygulamalarının 2019 yılında ilk defa ev hizmetlerinde 10 gün ve daha fazla süreyle işçi çalıştırmaya başlayanlar için de geçerli olduğunu ekleyelim. Teşviklerin süresi ve teşvik miktarıyla ilgili bilişim ve imalat sektöründe faaliyet gösterenlere pozitif ayrımcılık yapıldığını belirtelim. İşçilik maliyeti nedeniyle kayıt dışına yönelmek yerine uygun teşvikleri araştırıp faydalanarak maliyeti azaltmak meşru olan yoldur.

OKUYUCU SORULARI

Soru: Kamudan birkaç ay evvel emekli oldum. Çalışma Bakanlığı'ndan aldığım işyeri hekimi belgem bulunmaktadır. Özel sektörde işyeri hekimi olarak çalışmam durumunda emekli maaşım kesilir mi veya maaşımdan kesinti olur mu? (Bülent ACAR)

Cevap: Çalışmayı düşündüğünüz özel sektör işyerinde 5335 sayılı Kanun'un 30. maddesinde belirtildiği şekilde herhangi bir kamu ortaklığı yoksa emekli maaşınız kesilmez. Sosyal güvenlik destek primine (belge türü-2) tabi çalışabilirsiniz. Ancak 2018 yılında yapılan yasal düzenleme ile 2019 Ocak ayından itibaren kamudan emekli uzman hekimler için 17000 gösterge karşılığı 2220,15 TL pratisyen hekimler için ise 13000 gösterge karşılığı 1697,76 TL tutarında verilecek olan ilave ödeme, çalışmaya başlamanız halinde kesilecektir.

Soru: Kendime ait bir arsama inşaat yaptırmak istiyorum. Bu inşaat faaliyeti nedeniyle SGK'da işyeri dosyası açtırmam gerekiyor mu? Müteahhit firmaya yaptırırsam ne tür işlem yapmam gerekir? ( Kenan GENÇ)

Cevap: İnşaatı kendiniz de yaptırsanız, yüklenici firmaya da yaptırsanız burada çalışacak olan işçiler için SGK'da işyeri dosyası açılmalıdır. Ancak 2018 yılında yapılan yasal düzenleme ile birlikte inşaat ruhsatı alındığında veri paylaşımı nedeniyle otomatik olarak SGK zaten işyeri dosyanızı açmaktadır. İnşaat ruhsatınızda yüklenici firma ismi belirtilmişse firma adına, belirtilmemişse ruhsat sahibi adına dosya açılmaktadır. Bu dosyadan işlem yaptırmanız gerekir. Yüklenici firma işi yapacaksa müşterek müteselsil borçlardan sorumlu tutulmak istemiyorsanız aranızda anahtar teslimi götürü bedel yapım sözleşmesi imzalayıp SGK'ya teslim etmeniz sizin için faydalı olacaktır.

Soru: Grev ve lokavt durumunda bu süre boyunca işçiler hangi sigorta kapsamındadır? Bunların prim ödeme yükümlüsü kimdir prim oranları nelerdir? (Osman TULUN)

Cevap: Kanuni grev ve lokavtta iş akdi sona ermez ama askıda kabul edilir. Bu yüzden işçilere işten çıkış bildirgesi düzenlenmez. Bu sürelerde ücret ödenmediği için SGK bildirimleri 0 gün 0 kazanç şeklinde yapılır. Ancak sağlık hakları bu süreler boyunca çalışıyor gibi devam ettirilir. Muayene olabilir ilaçlarını alabilir. Toplu sözleşme imzalandığında veya yüksek hakem kurulu kararında grev ve lokavt süresine ilişkin belirtilen hükümlere göre daha sonra geriye dönük işlem yapılır. Herhangi bir hüküm yoksa bu kez çalışanlar bu süreleri tıpkı askerlik borçlanması gibi borçlanıp primlerini yatırabilirler. Borçlanma yaparlarsa % 32 oranında prim alınır.

Soru: Eşim iki ay önce akciğer kanserinden vefat etti. Kendisi berber olarak Bağ-Kur primi ödüyordu. Toplamda 1650 günü olduğunu öğrendik. Bana maaş bağlanma imkanı var mı? (Elif SERDENGEÇTİ)

Cevap: Öncelikle başınız sağ olsun Elif Hanım. Eşinizin 1650 gününün içinde 900 gün veya daha fazla 4/a kapsamında yani SSK günü varsa 5 yıldır sigortalı olmak koşuluyla borçlanma yapmadan size aylık bağlanabilir. Ancak tamamı 4/b yani Bağ-Kur ise 1800 gün şartı olduğu için bu kez askerlik borçlanması yaparak eksik kalan günleri tamamlayabilirsiniz. Askerlik borçlanma imkanı yoksa bu kez primini ödeyemediği için silinen günleri varsa ihya başvurusunda bulanabilirsiniz. Alternatif çözümlerin en uygunu için en yakın Sosyal Güvenlik Merkezi'ne başvurup durumunu inceletmenizde büyük fayda var.