Murat KUTER

Murat KUTER

muratkuter@bursahakimiyet.com.tr
Yazara Ait Diğer Köşe Yazılarını Listele
NASA ve Bursalı ilk Türk
25 Eylül 2019 Çarşamba, 08:06

Bursa Uludağ Üniversitesi 'nde dün bir konferans vardı. BUÜ Astronomi Topluluğu ve Bursa Teknoloji Merkezi'nin işbirliği ile NASA'da çalışan Türk bilim insanı Dr. Umut Yıldız, Prof. Dr. Mete Cengiz Kültür ve Kongre Merkezi'nde 'Derin Uzayda Bilim' başlıklı bir konferans verdi.
Bu konferansı Bursa Uludağ Üniversitesi Astronomi Topluluğu üyeleri ve öğrenciler dışında, öğretim üye ve elemanları da izledi.
Dr. Umut Yıldız, iki yıldır Amerikan Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi'nde (NASA) çalışmalarını sürdürüyor. 5 bin kişilik NASA personeli içindeki dört Türk'ten biri de astrofizikçi Dr. Umut Yıldız.
Umut Yıldız, Ordulu bir bilim insanımız. Dün Bursa dışında olduğum için konuşmasını dinleyemedim. Daha önceki bir söyleşisinde Dr. Umut Yıldız gençlere şöyle demişti:
"Bir şeyler yapmak istiyorlarsa belli bazı hayalleri varsa bunu kovalamaları lazım, riske girmeleri lazım. Hayaller için risk almak gerekiyor"
Umut Yıldız'ın söyleşi haberi beni eskilere götürdü. NASA'da çalışan ve de Bursalı olan ilk Türk bilim insanını anımsadım.

NASA'DAKİ İLK TÜRK

Apollo 11, ay yüzeyine yapılan insanlı ilk uzay uçuşudur. Amerika Birleşik Devletleri'nin bu uzay uçuşunda astronotlar Neil Armstrong ve Buzz Aldrin 20 Temmuz 1969 günü saat 20:18'de ay yüzeyine iniş yapan ilk insanlar oldu. Kapsülün içinde ise Micheal Collins vardı. Bu inişi gençliğimin başında radyodan büyük bir heyecanla dinlemiştim.
NASA 29 Temmuz 1958 tarihinde ABD Başkanı Dwight Eisenhower tarafından kuruldu. Amerikan Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi kısa adıyla NASA'da çalışan ilk Türk, Bursa Mudanya'da 1930 yılında doğan İsmail Akbay'dı.
Onun görevi çok önemliydi. Ay'a gidecek gemiyi uzaya gönderecek roketin yapımında işin başında olan Dr. Wernher Von Braun ile birlikte çalışıyordu. Apollo Saturn V-S1C roketinin F1 motoru entegrasyonunda çalışan ekibin başındaydı.
Çiftçi bir ailenin çocuğu olan İsmail Akbay, Bursa Erkek Lisesi ve Haydarpaşa Lisesi'nde geçirdiği ortaöğretimin ardından yüksek öğrenim için etrafındakilerin topladığı parayla Amerika'ya gider.
Tennessee Üni-versitesi'nde eğitim görmek üzere ABD'nin Cookeville şehrine yerleşir. Burada aldığı fizik eğitiminde de fark yaratır ve gözleri üstüne çekmeyi başarır.
Onu Dr. Wernher Von Braun keşfeder. İkinci Dünya Savaşı sırasında ABD'ye giden Braun, onu Marshall Uzay Merkezi'nde yürütülen Saturn V roketinin çalışmalarını gerçekleştirecek mühendis ekibine seçer.
Akbay aynı zamanda Apollo - Soyuz Test Projesi'nde Saturn 1B/H-1 motor entegrasyon çalışmalarına da öncülük eder.
Ayrıca ülkemizde İzmir'de kurulan ilk Uzay Kampı'nın da fikir babalığını yapar.
Genç Dr. Umut Yıldız kardeşimi kutlarken, ülkemizin bir ilkini gerçekleştiren evinde çıkan yangında önce karısını kurtaran, sonra köpeğini kurtarırken hayatını kaybeden Prof.Dr. İsmail Akbay'ı saygı ve rahmetle anıyorum.