Adnan BAŞTOPÇU

Adnan BAŞTOPÇU

adnanbastopcu@bursahakimiyet.com.tr
Yazara Ait Diğer Köşe Yazılarını Listele
Telefonumuz bizi dinliyor (mu?)
07 Haziran 2018 Perşembe, 08:35

İnternet ortamında bir şey aradığınızda, o aradığınız şeyin mütemadiyen peşinize takıldığına tanıksınızdır. Misal 'ABD'ye uçak bileti' yazdık bir seferinde, kızıma bilet almak için.
Günlerce havayolu şirketleri peşime takıldı. Hangi siteye girsem, oradalar!
Bir zaman da, Tirilye'de otel, pansiyon, lokanta bakmıştım, arkadaşlarımı ağırlamak için, inanmayacaksınız, 6 ay bırakmadılar peşimi!
Yapay zeka için çocuk oyuncağı işler bunlar.
Yapmasalar şaşardık zaten.
Şimdi yazacağım şey, bu kadar kabul edilebilir, bu kadar kolay hazmedilir değil.
Telefonda veya telefon yanınızdayken konuştuklarınıza ilişkin bir şeyler geldi mi hiç ekranınıza.
Buyurun BBC News'de yayınlanan şu anekdotlara:
-Annem gelip bir aile dostunun Tayland'da trafik kazasında öldüğünü söylediğinde ütü yapıyordum. Cep telefonum arkamdaki tezgahın üstündeydi. Telefonu elime alıp arama motorunu açtığımda, bana önerilen arama konularının başında 'Tayland'da motosiklet kazası' haberi vardı.
- Bir arkadaşım ilk defa migren ağrısı çektiğinde erkek arkadaşına bundan söz etmiş. Ertesi gün Twitter'da bir migren destek grubu tarafından takip edilmeye başlanmış.
-Başka bir arkadaşım kız kardeşiyle vergi konusunda uzun süre sohbet ettikten sonra ertesi gün Facebook hesabında söz konusu vergi meselesi hakkında danışmanlık hizmeti veren vergi uzmanlarının reklamlarını görmüş.
-Bir gazeteci eşiyle arabada regl dönemi hakkında konuştuktan sonra her internete girdiğinde hijyenik ped reklamları görmüş.
Örnekleri çoğaltmak mümkün, ama pek çok kişi bir ürün veya tatil yerinden söz ederken kısa bir süre sonra ekranlarında aynı alanda reklamlar gördüklerini söylüyorlar.

Gelelim benim hikayeme!

Ablam aç olup olmadığımı sordu. Tokum dedim. Aç olsaydın sana patates köftesi yapacaktım dedi. Gazetede yedim dedim. Ne yedin dedi. İslim kebabı dedim. Hani şu altta et veya köfte, üzerine patates, domates bibere kürdan batırılan yemek mi dedi. Evet dedim. Ablam bu diyaloğdan sonra bilgisayarı açtı bir siteye girdi. Ne görse beğenirsiniz?
Üstte patates köftesi, altta islim kebabı!
Telefonlarımızın bizim evde konuşulanları dinlediğine kanaat getirdik.
Ve ablam şu hikayeyi anlattı:
Almanya'da arkadaşımla toruna örme yelek yapmaktan söz ettik. Bilgisayarı açtım, ortalık bebekler için örme yelekten geçilmiyordu!

Cebimizdeki casus

Buraya kadar anlatılan hikayeler hep mal ve hizmet üzerine.
Peki aynı sistem insanları ya, etnik kökenine, siyasi aidiyetine, hatta güncelden gidelim, hangi partiye oy vereceğine vs göre de sınıflandırıyor, kategorize ediyorsa ne olacak?
Sizi bilmem ben, sık sık elime aldığım, zırt pırt bırkalamaktan maksimum keyif aldığım, o olmazsa sanki yaşayamayacakmışım gibi düşündüğüm akıllı cep telefonuma an itibariyle biraz mesafeli davranma taraftarıyım.
Bundan sonra aramızdaki ilişki, ataşe düzeyi.
Anlaşılır söyleyeyim: Az öteye git birader, rahatsızlık verme!

'Evet, dinliyorlar!'

BBC News'deki haberde siber güvenlik uzmanı olarak çalışan Ken Munro, akıllı cep telefonlarının casusluk yapıp yapmayacağına ilişkin soruya 'Başta ikna olmamıştım. Kişisel öykülere dayanıyor gibi görünüyordu ama' demiş ve eklemiş:
'Evet, akıllı telefonlarımız bizi dinliyor!'